Fotografija Skadarskog jezera snimljena iz svemira privukla je veliku pažnju širom svijeta zahvaljujući neobičnom zelenom vrtlogu koji se jasno vidi na površini jezera. Iako na prvi pogled podsjeća na cvjetanje algi, naučnici objašnjavaju da je riječ o prirodnom fenomenu nastalom kretanjem sedimenta.
Impresivni prizor zabilježio je astronaut s Međunarodne svemirske stanice (ISS), a fotografija je kasnije objavljena i u okviru NASA-inog programa Earth Observatory.
Prirodni fenomen vidljiv iz orbite
Na fotografiji se može uočiti veliki mliječnozeleni vrtlog koji nastaje usljed kovitlanja sedimenta u vodi. Ovaj fenomen najizraženiji je tokom kasne zime i ranog proljeća, kada topljenje snijega povećava nivo vode u jezeru.
A 2020 astronaut photo shows a massive, milky-green vortex in Lake Skadar, which lies on the border between Montenegro and Albania. https://t.co/8JhEBBiAYL
— Live Science (@LiveScience) July 21, 2026
Sediment, koji se sastoji uglavnom od krečnjaka i dolomita, u jezero dospijeva iz Dinarskih Alpa i okolnih planina. Pod utjecajem vjetra, riječnih tokova i prirodnog kretanja vode između pritoka i ostrva, čestice stvaraju karakterističan spiralni oblik vidljiv čak i iz svemira.
Najveće jezero južne Evrope
Skadarsko jezero nalazi se na granici Crne Gore i Albanije i predstavlja najveće jezero u južnoj Evropi. Njegova površina tokom godine varira između približno 360 i 520 kvadratnih kilometara, zavisno od količine padavina i vodostaja.
Oko 65 posto jezera pripada Crnoj Gori, dok se preostalih 35 posto nalazi na teritoriji Albanije. Najveći dotok vode dolazi rijekom Moračom, dok voda iz jezera preko rijeke Bojane otječe prema Jadranskom moru.
Kako je nastao zeleni vrtlog?
Iako mnogi pretpostavljaju da je riječ o algama, stručnjaci navode da vrtlog nastaje isključivo zbog prirodnog kretanja sedimenta.
Skadarsko jezero je kraško jezero, nastalo urušavanjem i plavljenjem nekadašnjeg sistema pećina. Prema podacima NASA-inog Earth Observatoryja, stijene od kojih su te pećine nastale danas čine najveći dio sedimenta koji stvara prepoznatljive zelene spirale na površini vode.
Jezero je poznato i kao kriptodepresija, jer se veći dio njegovog dna nalazi ispod nivoa mora.
Bogata priroda i kulturna baština
Skadarsko jezero jedno je od najvažnijih područja biodiverziteta na Balkanu i zaštićeno je u Crnoj Gori i Albaniji.
Na njegovim obalama i ostrvima nalaze se brojni kulturno-historijski spomenici, uključujući ostrvo Beška s dvije srednjovjekovne crkve starim oko šest stoljeća, kao i ostrvo Grmožur, poznato po ostacima tvrđave iz 19. stoljeća.
U zapadnom dijelu jezera nalazi se i olupina parobroda Skenderbeg, koji su partizani potopili 1942. godine nakon što su ga zaplijenile italijanske okupacione snage. Tokom niskog vodostaja dio broda izranja iznad površine vode.
Dom stotinama biljnih i životinjskih vrsta
Skadarsko jezero predstavlja jedno od najvažnijih staništa ptica u Evropi. Prema podacima organizacije BirdLife International, ovdje živi više od 280 vrsta ptica, među kojima je i rijetki dalmatinski pelikan (Pelecanus crispus), kao i nekoliko endemskih vrsta.
Osim bogatog ptičjeg svijeta, jezero je dom za oko 50 vrsta slatkovodnih puževa, što ga svrstava među najbogatija jezera svijeta kada je riječ o ovoj grupi životinja.
Zahvaljujući jedinstvenim prirodnim procesima, bogatom biodiverzitetu i izuzetnoj geološkoj historiji, Skadarsko jezero ostaje jedno od najznačajnijih prirodnih bogatstava Balkana i jedna od najzanimljivijih lokacija koje se mogu uočiti čak i iz svemira.
